Ynys Llanddwyn


 

A hithau’n ddiwrnod Santes Dwynwen ar 25 Ionawr, beth am ymweld ag Ynys Llanddwyn, cartref Nawddsant y Cariadon?

Ond pwy yn union oedd Dwynwen? Yn ôl y chwedl, hi oedd un o ferched harddaf Brychan Brycheiniog o’r 5ed ganrif.  Syrthiodd Dwynwen mewn cariad â thywysog o'r enw Maelon Dafodrill, ond yn anffodus roedd ei thad eisoes wedi trefnu y dylai briodi rhywun arall. Roedd Dwynwen yn ofidus a gweddïodd ar Dduw i’w helpu I anghofio Maelon. Ar ôl syrthio i gysgu, fe wnaeth angel ymweld â Dwynwen – roedd hi’n cario hud a gynlluniwyd i ddileu pob cof am Maelon a'i droi'n floc o iâ. Dymuniad Dwynwen i Dduw oedd na fyddai hi byth yn priodi ac ymroddodd ei hun i wasanaeth Duw am weddill ei bywyd.


Sefydlodd Dwynwen gwfaint ar Ynys Llanddwyn, oddi ar arfordir gorllewinol Ynys Mōn. Cafodd yr ynys ei henwi wedi marwolaeth Dwynwen yn 465AD. Tybed a yw cri Dwynwen i’w glywed, a tybed a ddaw olion eglwys Dwynwen i’r golwg ar 25 Ionawr eleni?