Fy nhaith llawn rhyfeddod ar gefn ceffyl

Wrth neidio i'r cyfrwy am daith ar draws Cymru at achos da yn 2008, wyddai'r gantores a'r actores Shân Cothi ddim beth i'w ddisgwyl. Ar hyd llwybrau newydd sbon fe ddaeth o hyd i olygfeydd bendigedig a mwynhau rhyddid y mae'n werth i bawb gael blas arno.

Taith i'w chofio

Horse riders approaching Ogmore Castle

Castell Ogmore, ger Pen-y-bont ar Ogwr, Bro Morgannwg

Roedd blwyddyn wedi mynd heibio ers bu farw fy ngŵr, Justin, o gancr y pancreas. Wrth sgwrsio gyda'r criw ar y fferm yng Nghwm Ogwr lle rwy'n cadw Caio yn y stabl, fe ddechreuon ni feddwl am y posibilrwydd o fynd ar gefn ein ceffylau ar draws Cymru at achos da. Fe roddon ni ryw fath o lwybr at ei gilydd mewn dim o dro gyda chymorth Cymdeithas Geffylau Prydain a gwahanol fapiau, a dyna oedd hanner yr hwyl a dweud y gwir.

Traeth Talacre ger Prestatyn oedd y man cychwyn, ac o'r fan honno fe aethon ni i lawr trwy Ddyffryn Clwyd, ac yna i'r gorllewin drwy Gwm Elan, gan fynd heibio corsydd a rhaeadrau ar ein ffordd i Bontrhydfendigaid, 15 milltir i'r de-ddwyrain o Aberystwyth. Fe fues i'n canu mewn cyngerdd yno, a dod i'r llwyfan ar gefn Caio o flaen mil o bobl. Wedyn fe aethon ni i lawr i Lanymddyfri, ar draws Bannau Brycheiniog, ymlaen i Abertawe a dod at ddiwedd y daith ar y traeth yn Aberogwr, mewn gosgordd o gant o farchogion.

Mae Cymru'n wlad mor brydferth

Elan Valley Lake

Llyn Cwm Elan, Powys, Canolbarth Cymru

Ac o! am olygfeydd godidog. Roedd Dyffryn Clwyd yn drawiadol; yr holl wyrddni, a'r bryniau mor braf – lle gwych i farchogaeth – ac wedyn fe gafon ni daith go arw tua'r gorllewin. Pan gychwynon ni roedd yr haul yn tywynnu'n braf, ond erbyn y diwedd ro'n i'n teimlo fel Clint Eastwood a hithau'n arllwys y glaw. Ond eto roeddwn i wrth fy modd; rwy'n un sy'n hoffi her. Roedd marchogaeth dros y mynyddoedd i Lanymddyfri yn anhygoel, a hyfryd o beth oedd cyrraedd adref ar draeth Aberogwr.

Fe wnaethon ni'r daith i nodi blwyddyn ers i Justin farw, ac yn sydyn fe sylweddolais i, doeddwn i ddim eisiau bod unman arall yn y byd ond ar gefn fy ngheffyl, ar y daith hon yn darganfod holl ryfeddodau Cymru.

Ers hynny rydw i wedi ffilmio rhaglen yn mynd ar helfa abwyd ar Ynys Môn, ac roedd hynny'n brofiad anhygoel – mae'r tir yn fwy gwastad, ond mae'n braf. Es i ar gefn Caio i Fannau Brycheiniog hefyd, roedd hi'n hyfryd iawn yno – taith hamddenol oedd gen i mewn golwg, ond fe garlamodd e fel ffŵl!

Mae Cymru'n lle mor arbennig o dda i farchogaeth

Mae'r golygfeydd mor odidog yma, a chymaint o amrywiaeth o lefydd i farchogaeth; digonedd o le i garlamu ar hyd y traeth, neu grwydro drwy'r coed ac i fyny am y mynyddoedd. Ar gefn eich ceffyl fe fyddwch chi'n anghofio popeth o'ch cwmpas chi, yn meddwl am ddim byd ond mynd o A i B.

Oddi ar y ffordd fawr

Group of riders galloping through the Glamorgan countryside

Marchogion yn carlamu trwy gefn gwlad arfordir Morgannwg

 gan Wonderful Wales

Mae marchogaeth yng Nghymru'n dod â theimlad o ryddid go iawn i chi. Heblaw am y gylchfan yng Nghastell-nedd, ni welon ni'r un ffordd fawr ar ein taith ar hyd y llwybrau ceffylau bendigedig ac ar draws gwlad. Alla i ddim meddwl am lawer o lefydd eraill fel hyn – heb unrhyw draffyrdd na ffermydd preifat i'ch rhwystro. Erbyn hyn mae digonedd o lwybrau ceffylau swyddogol i fwynhau marchogaeth go iawn. Does neb yn dwlu ar geffylau fel y Cymry, chwaith, felly gallwch ddisgwyl croeso cynnes ble bynnag yr ewch chi, a phopeth sydd ei angen arnoch chi a'ch ceffyl. Roedd ein ceffylau ni wrth eu bodd â'r stablau hyfryd y buon nhw'n aros ynddynt ar hyd y daith. 

Ydy'r math hwn o antur yn rhywbeth y gall pawb ei wneud? Doeddwn i erioed wedi gwneud dim byd tebyg – ceffylau oedd ein pethau ni, ond hwn oedd y tro cyntaf i ni feddwl am farchogaeth dros bellter – ond gan fod cymaint o drefn ar y llwybrau bellach – yn enwedig ers iddyn nhw agor Llwybr Mawr y Ddraig, llwybr ceffylau sy'n mynd yr holl ffordd ar draws Cymru. Felly ydy, mae'n rhywbeth i bawb – pam lai?

Chwiliwch am ddarparwyr marchogaeth yng Nghymru