Codi i'r brig: 4 ffordd o gerdded i gopa Pen y Fan

Fe welwch chi olygfeydd mor odidog o'r copa uchaf ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, fel bydd arnoch eisiau dychwelyd yma dro ar ôl tro. Gyda'i hesgidiau cerdded, ei mapiau a'i chwmpawd yn barod, yr awdur teithio Emma Gregg sy'n rhoi cynnig ar rai o'r ffyrdd gorau i gyrraedd y copa.

Y daith braf: cerdded o'r Storey Arms neu Bont ar Daf

Path up to Pen y Fan, Brecon Beacons

Pathway up to Pen y Fan, Brecon Beacons

'Y Draffordd' yw hon yn ôl y selogion, ond maent hwythau'n gwirioni ar y llwybr serch hynny. Byddwch yn cerdded mewn cylch o Ganolfan Awyr Agored neu faes parcio Pont ar Daf gerllaw, ac fe fyddwch chi wrth eich bodd. Mae'r man cychwyn tua 440 metr uwchlaw lefel y môr, ac felly mater cymharol fach yw dringo i gopa 886 metr Pen y Fan. Does dim byd yn fach am y rhostir gwyllt, agored ar y ffordd. Mae'r golygfeydd yn mynd â'm gwynt wrth i mi frasgamu yn fy mlaen.

Pan fo'r tywydd y braf mae hyd yn oed plant bach yn medru mynd ar hyd y llwybr hwn. “Fe fyddwn ni'n dod y ffordd yma sawl gwaith bob blwyddyn,” meddai Michael Rhys, tad i dri o blant o Gaerdydd, sydd wedi dod am dro gyda'i deulu. “Rydw i wedi bod yn dod yma ers pan oeddwn i'n fachgen bach. Mae'r ieuengaf gen i wedi cerdded y llwybr ar ei hyd ddwywaith yn barod, a dim ond chwech oed ydy hi. Gallech chi alw hyn yn fynydda i ddyn diog, ond does dim o'i le â chael y plant i fwynhau eu hunain yn yr awyr agored.”

Y daith arwrol: Cylchdaith y Bannau

Walker looking across to Pen y Fan, Brecon Beacons
Walker looking across to Pen y Fan, Brecon Beacons

Copa Pen y Fan yw'r un uchaf yn y Bannau, ac mae'n lle arbennig iawn. Ar ben y mynydd fe welaf gerddwyr yn sefyll ar ben y garnedd i dynnu hun-luniau. Maent yn llawn haeddu dangos eu hunain – wedi'r cyfan, dyma'r man uchaf yn neheubarth Prydain, a'r canolbarth yn ymestyn fel cwrlid gwyrdd i bob cyfeiriad oddi tanom.

Heblaw am Ben y Fan, mae llawer o gopâu a chribau eraill yng nghanol y Bannau lle gallwch fynd i gerdded. Wrth ddilyn cylchdaith gyffrous am 11 milltir o'r Storey Arms, gallwch hefyd roi cynnig ar Gorn Du (873 metr) a'r Cribyn (795 metr). “Fentrwn i fyth beidio â mynd i ben Corn Du pan fyddaf yn dringo Pen y Fan,” meddai Darren James, cerddwr profiadol sy'n cael seibiant am lymaid o goffi ar gopa gwastad Corn Du. “Roedd pobl yn claddu'r meirw ar y ddau gopa yn yr Oes Efydd, does dim dwywaith fod rhywbeth hudolus amdanyn nhw.”

Y daith dawel: cerdded o Gwm Gwdi drwy Gwm Llwch

Cwm Llwch from Corn Du summit

Cwm Llwch from the summit of Corn Du, Brecon Beacons

Fe gewch chi her wrth ddringo am 7.5 milltir ar hyd y llwybr hwn, sy'n dechrau i'r gogledd o Ben y Fan ym maes parcio Cwm Gwdi (310 metr) ac yna'n mynd ar hyd hen, hen ffordd i fyny at grib Cefn Cwm Llwch a Phen y Fan (886 metr), lle cewch chi olygfeydd rhyfeddol dros Nant Sere tua'r dwyrain a Llyn Cwm Llwch i'r gorllewin.

Yn ôl y sôn, os sefwch chi ar gopa Pen y Fan a throi'ch golygon tua'r gogledd-orllewin, gallwch weld yr holl ffordd i Eryri. Efallai y byddai gobaith gyda sbienddrych, ar ddiwrnod braf. Heddiw, dim ond rhyw haul gwan sy'n dod drwy'r cymylau a'r glaw mân, ond ta waeth – dwi'n cael gweld enfys ysblennydd yn codi dros y bryniau, fel rhuban lliwgar.

Y daith galed: cerdded y cwbl lot

Tre Fechan Valley, Brecon Beacons

Taf Fechan Valley, Brecon Beacons

Daw'r amser i mi gerdded ar hyd fy llwybr olaf, ac mae'n glamp o daith. Dyma gylchdaith heriol sy'n mynd am naw milltir o Goed Taf Fechan i fyny i Gorn Du (873 metr), Pen y Fan (886 metr), Cribyn (795 metr) a Fan y Big (719 metr), yr un gyda'r graig fel bwrdd plymio, cyn dod yn ôl drwy'r Neuadd.

Mae'n creu argraff fawr o'r cychwyn cyntaf, gyda golygfeydd godidog i fyny'r dyffryn i Ben y Fan. Dwi'n stryffaglu braidd i fyny'r rhiw serth i ben Craig Fan Ddu, ond mae'n werth cyrraedd y copa i weld ehangder y dyffrynnoedd rhewlifol mawreddog a'r barcutiaid coch yn hofran uwchben. Yn ymuno â fi ar y grib mae Marianne Bailey, cerddwr brwd sydd wedi dod â'i labrador sionc am dro. “Mae'n glamp o ffordd, hon sydd orau gennym ni,” meddai. “Mae'r awyr mor eang, ac yn edrych yn ddigon agos i'w gyffwrdd. Mae'n deimlad anhygoel.”

Cadwch yn ddiogel

Dylech edrych ar ragolygon y tywydd bob amser, a pharatoi eich dillad a'ch cyfarpar yn ofalus. Gall Bannau Brycheiniog fod yn beryglus pan fo niwl, gwynt neu stormydd ar y mynyddoedd. Ar ddiwrnodau poeth bydd arnoch angen eli haul a digonedd o ddŵr.