Castell Caerdydd: Atyniad llawn antur!

Cymharol fach yw Castell Caerdydd ond mae iddo lawer o hanes – oddeutu 2,000 o flynyddoedd, fwy neu lai. Mae’n braf galw i mewn a chrwydro o amgylch y gerddi, ond am brofiad gwerth chweil treuliwch fore neu brynhawn yn chwilota pob twll a chornel o’r castell unigryw hwn yng nghanol y brifddinas.

Y Ganolfan Ddehongli

Exterior of the Cardiff Castle Interpretation Centre

The Cardiff Castle Interpretation Centre, Cardiff gan Cardiff Castle
Yn gyntaf ewch i’r Ganolfan Ddehongli, lle gallwch chi wylio ffilm sy’n rhoi braslun o hanes y castell yn mynd o oes y Rhufeiniaid i’r 19eg ganrif pan gafodd y castell ei weddnewid yn llwyr yn yr arddull Gothig. Buan iawn y daw’r plant o hyd i gornel y gwisgoedd. Ond sori dad, does dim siwt marchog i’ch ffitio chi.

Mae’n werth defnyddio’r cyfarpar sain i wneud y gorau o’ch ymweliad. Gallwch gael set mewn deg gwahanol iaith, ac mae fersiwn i blant, hefyd. Gallwch lawrlwytho ap Castell Caerdydd ar eich ffôn clyfar, sy’n gweithio gyda’r cysylltiad di-wifr am ddim.

Dirgelion o dan y ddaear

A selection of World War 2 air raid equipment found in the air raid shelters underneath Cardiff Castle

The air raid shelters in the tunnels underneath Cardiff Castle gan Cardiff Castle
Yng Nghastell Caerdydd datgelir un o ryfeddodau dinas Caerdydd, sef y rhwydwaith o dwnelau sy’n mynd rhwng y llawr gwaelod a’r bylchfuriau, a ddefnyddiwyd fel lloches rhag bomio yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Roedd lle i 2,000 o bobl y ddinas yma, ac ar benwythnosau a dros y gwyliau gall y Wardeiniaid Cyrchoedd Awyr eich tywys o’u cwmpas.

Mae Castell Caerdydd, fel y’i gwelir heddiw, yn dyddio o ddiwedd y 19eg ganrif pan aeth y pensaer ecsentrig William Burges ati i weddnewid y lle’n llwyr. Fe greodd rai o’r ystafelloedd mwyaf moethus ym Mhrydain, wedi’u hysbrydoli gan arddulliau Gothig, Canoldirol ac Arabaidd. Maen nhw’n wirioneddol anhygoel.

Gan fod cymaint o hanes a nodweddion i’w canfod, mae’n werth meddwl am adael i arbenigwr eich tywys o gwmpas y tŷ. Does dim byd gwell na chael rhywun sy’n adnabod pob twll a chornel o’r lle yn esbonio popeth am y deng ystafell ysblennydd sydd yma.

Tŵr tra gwahanol...

A couple visiting the Summer Smoking Room at the top of the Clock Tower at Cardiff Castle

The Summer Smoking Room in the Clock Tower of Cardiff Castle
Ar y penwythnos gallwch fynd ar Daith Tŵr y Cloc, gan ddringo 101 cam i fyny’r grisiau troellog i ben Tŵr y Cloc ac Ystafell Ysmygu’r Haf, lle rhyfeddol sy’n enghraifft berffaith o ddychymyg Burges a’i arddull goeth a lliwgar. Mae’n werth yr ymdrech, yn bendant.

Wedi rhyfeddu at waith William Burges bydd arnoch angen seibiant i ddod yn ôl at eich hun; amser am baned o de. Mae Caffi’r Castell yn lle hyfryd i eistedd a gweld y byd yn mynd heibio. Os ydych chi’n llwglyd mae’r cawl yn dda iawn yma hefyd. Gallwch eistedd y tu allan i’r caffi, ond peidiwch â bod ofn os daw un o beunod y castell draw i ddweud helô wrth i chi yfed eich te!   

Amgueddfa’r Castell

The Firing Line museum at Cardiff Castle

Cardiff Castle Museum, Cardiff gan Cardiff Castle
Firing Line yw enw Amgueddfa’r Milwr Cymreig yng Nghastell Caerdydd, ac yma adroddir hanes dwy gatrawd Gymreig, sef Gwarchodlu Dragŵn y Frenhines a Chatrawd Frenhinol Cymru. Cewch fynediad i’r Amgueddfa gyda’ch tocyn i fynd i mewn i’r Castell.

Mae’n rhaid ymweld â’r siop, wrth gwrs, a mynd am dro o amgylch Parc Bute, 150 erw o dir glaswelltog sy’n amgylchynu’r castell, sydd wedi’i ddynodi yn dirlun hanesyddol gradd 1. Wnaiff paned arall ddim drwg i chi, ac mae lle braf yn ystafell de Pettigrew’s, ym Mhorthdy’r Gorllewin.

Marchogion ar garlam

A jousting competition as part of a re-enactment at Cardiff Castle

A jousting event at Cardiff Castle, Cardiff
Fe welwch chi fwrlwm yng Nghastell Caerdydd gydol y flwyddyn, a chynhelir pob math o ddigwyddiadau yma. Mae dros 200 o loddestau Cymreig bob blwyddyn, sy’n rhoi cyfle i ymwelwyr fwynhau noswaith o fwyd ac adloniant Cymreig hen ffasiwn.

Cynhelir digwyddiadau traddodiadol rhan fwya'r flwyddyn, gan gynnwys Joust!, achlysur arbennig a gynhelir ar dir y castell ar y trydydd penwythnos ym mis Mehefin. Daw’r castell i gyd yn fwrw gwyllt o frwydrau canoloesol, storïwyr a chlerwyr, a chynhelir gornest ymwan ddwywaith y dydd.

Ganol mis Awst mae’r Sgarmes Ganoloesol Fawreddog, lle bydd y cleddyfau, y gwaywffyn a’r pastynau’n tasgu wrth i farchogion deheuig frwydro am y gorau.

Mwy o gestyll yng Nghymru