Bragdai annibynnol a chwrw Cymreig

Does dim dwywaith amdani – mae cwrw’n creu cyffro yng Nghymru. Bu’r derwyddon yn bragu cwrw yma 1,500 o flynyddoedd yn ôl, ac mae’r 21ain ganrif yn dipyn o oes aur i fragwyr annibynnol yng Nghymru, gyda pheth wmbreth ohonynt yn cynhyrchu cwrw a seidr penigamp.

Bragwyr o fri

Welsh Ales

Welsh Ales

 gan Mike Serigrapher

Wrth weld enwau fel Tiny Rebel a Mŵs Piws, fe allech chi feddwl bod bragwyr annibynnol Cymru’n rhoi rhywbeth rhyfedd yn eu cwrw. Ond cwrw go iawn sydd yma, a chwrw sydd wedi ennill llu o wobrau.

Mae Bragdy’r Gogarth a Bragdy Conwy hefyd wedi ennill gwobrau gan wybodusion CAMRA (yr Ymgyrch Dros Gwrw Go Iawn).

Fe glywch chi bobl yn canu clodydd Bragdy Celt mor bell i ffwrdd â Japan, lle enillon nhw wobrau am ddau wahanol gwrw yn erbyn 250 o rai eraill a fu’n cymryd rhan yng Nghystadleuaeth Gwrw Ryngwladol Tokyo.

Ewch i weld bragdy yng Nghymru

Wooden beer barrels at Rhymney Brewery, Blaenavon

Rhymney Brewery, Blaenavon

Mae llawer o fragdai yng Nghymru yn rhoi’r cyfle i chi eu gweld wrth ei gwaith. Fe gewch groeso cynnes gan Tomos Watkin yn Abertawe, Cwrw Rhymni yng Nghymoedd y De a Bragdy Llangollen yn y Gogledd-ddwyrain, i enwi dim ond tri.

Ond os nad oes gennych chi lawer o ddiddordeb mewn gweld y broses wyddonol o eplesu hopys a barlys, byddwch yn falch o gael gwybod bod pob math o bethau i’w gwneud yng Nghymru sy’n gysylltiedig â chwrw, gan gynnwys teithiau cerdded, gwyliau cwrw a gweithgareddau mwy egnïol.

Gweithgareddau a chwrw?

Cyclist drinking beer at the Real Ale Wobble, Llanwrtyd Wells

Real Ale Wobble, Llanwrtyd Wells

Wrth gwrs, mae’n bwysig bod yn gyfrifol os ydych chi am fentro ar gefn beic mynydd wrth yfed cwrw. Y nod gyda’r Real Ale Wobble yw cael hwyl yn hytrach na bod yn gystadleuol, a dyma ddigwyddiad cyntaf Gŵyl Gwrw’r Canolbarth sy’n para am 10 diwrnod. Mae’n un o blith llawer o ddigwyddiadau anarferol y gallwch eu mwynhau yn Llanwrtyd, lle cynhelir Pencampwriaethau Cors-snorclo’r Byd.

Trafnidiaeth yw’r thema ar gyfer digwyddiadau eraill fel Cwrw ar y Cledrau lle mae’r gloddestwyr yn mynd ar Reilffordd Ffestiniog ac Eryri rhwng tair tafarn leol cyn cyrraedd canol y bwrlwm yn y Sied Nwyddau yng ngorsaf Dinas.

Ar Lwybr Cwrw Go Iawn Sir y Fflint cewch gyfle i neidio ar fws a mwynhau’r cwrw a’r hwyl mewn unrhyw un o blith deg o dafarnau gwledig. Mae Gŵyl Route76 yn Nyffryn Clwyd yn digwydd ar yr un pryd â Gŵyl Gwrw a Seidr Dyffryn Clwyd bob blwyddyn, a byddant yn trefnu bysus i fynd â phawb o amgylch y tafarnau lleol. Dyma ffordd wych o gael blas ar gwrw gwych fel Welsh Black gan Fragdy’r Gogarth, Clogwyn Gold gan Fragdy Conwy, Cwrw Eryri gan Fragdy’r Mŵs Piws, a gwahanol fathau o seidr fel Gwynt y Ddraig a Llandegla.

Gŵyl gwrw a seidr y brifddinas

Millennium Stadium

Principality Stadium, Cardiff

Stadiwm Principality, yng nghanol dinas Caerdydd, yw cartref tîm rygbi Cymru. Yma hefyd y cynhelir Gŵyl Gwrw a Seidr Cymru am dridiau bob blwyddyn, lle gallwch gael blas ar 250 gwahanol fath o gwrw a tua 200 gwahanol fath o seidr a pherai. Efallai y byddwch yn falch o glywed eu bod yn dod fesul traean o beint…

Tafarnau yng nghanol y ddinas

Exterior view of Urban Tap House, Cardiff

Urban Tap House, Cardiff gan konamikode

Mae’r ŵyl yn ymledu i’r tafarnau yng nghanol dinas Caerdydd, gyda llawer o bethau’n mynd ymlaen yn rhai o hoff lefydd pobl y ddinas i lymeitian. Lle cymharol newydd yw’r Urban Tap House, y bar cyntaf yng Nghymru sy’n gwerthu dim ond cwrw a seidr gan grefftwyr, wedi’i redeg gan Fragdy Tiny Rebel.

Cyrraedd pob cwr o’r wlad

Neath Food and Drink Festival 2010, Neath Port Talbot

Neath Food and Drink Festival 2010, Neath Port Talbot

Mae llawer o fragdai mawrion Cymru’n dal i ffynnu, gan gynnwys Felinfoel yn Sir Gâr, y bragdy hynaf yng Nghymru. O Fragdy Tomos Watkin yn Abertawe aiff casgenni a photeli o gwrw i bob cwr o’r wlad. Bragdy annibynnol mwyaf Cymru yw SA Brain, busnes teuluol a sefydlwyd ym 1882. Fe ddewch chi o hyd i gwrw Brains ar werth mewn mwy na 250 o dafarnau ar hyd a lled Cymru, a thu hwnt i’r ffin yng Ngwlad yr Haf a Swydd Henffordd.

Ceir mwy na hanner cant o fragdai bach yng Nghymru hefyd, felly caiff pawb sy’n hoff o’u cwrw fodd i fyw. Yr unig drafferth yw dewis ble i ddechrau’r daith…